Hoe vergroot je de kwaliteit van vrijwillige inzet?

Zes bouwstenen van kwaliteit

Uit het onderzoek werden door de deelnemende organisaties zes bestanddelen naar voren voor de kwaliteit van vrijwillige inzet.

In het model zie je per bestanddeel welke bevorderende activiteiten kunnen helpen om de kwaliteit te versterken. Denk aan persoonlijk contact, training en begeleiding, werving en screening, leren en evalueren, cultuur en grenzen aangeven.

Niet op elke bouwsteen heb je als organisatie evenveel invloed. Zo heb je meer directe controle op de professionaliteit van je eigen organisatie dan op bijvoorbeeld het behoud van vrijwilligers.

1. Professionaliteit van de organisatie

Zijn afspraken, rollen en aanspreekpunten duidelijk? Het is belangrijk dat vrijwilligers weten wat er van hen verwacht wordt en waar ze terechtkunnen met vragen of problemen. Tegelijk is balans ook belangrijk: te veel formaliteit kan het persoonlijke karakter van vrijwilligerswerk in de weg zitten.

2. Matching tussen vrijwilliger, rol en organisatie

Past de vrijwilliger bij de taak én bij de organisatie? Een goede match gaat over motivatie, talenten, verwachtingen, beschikbare tijd en aansluiting bij de waarden en manier van werken van je organisatie.

3. Diversiteit van het vrijwilligersbestand

Sluit je vrijwilligersbestand aan bij de mensen voor wie je werkt? Diversiteit kan gaan over leeftijd, achtergrond, taal, ervaring of leefwereld. Daarbij is ook een inclusieve cultuur nodig, waarin vrijwilligers zich welkom, veilig en gelijkwaardig voelen.

4. Vaardigheden van vrijwilligers

Welke vaardigheden hebben vrijwilligers nodig om hun werk goed te doen? Denk aan luisteren zonder oordeel, empathie, betrouwbaarheid, communicatie en soms inhoudelijke kennis. Training, begeleiding en intervisie kunnen helpen om vrijwilligers hierin te versterken.

5. Behoud van vrijwilligers

Hoe zorg je dat vrijwilligers betrokken blijven? Persoonlijke aandacht, waardering en regelmatig contact zijn belangrijk. Ook grenzen stellen hoort hierbij: wat kan iemand wel of niet doen, en wanneer wordt het te veel?

6. Circulariteit en doorstroom

Niet iedere vrijwilliger blijft jarenlang hetzelfde doen. Soms past een andere rol, een pauze of een andere organisatie beter. Door hierover in gesprek te blijven, kun je vrijwilligers helpen om op een passende manier betrokken te blijven bij vrijwillige inzet.

Download het rapport 'Kwaliteit van vrijwillige inzet'

Praktijkvoorbeelden: zo werken sociale organisaties aan kwaliteit

Tijdens het webinar ‘Zo verhoog je de kwaliteit van vrijwillige inzet in jouw organisatie' deelden sociale organisaties hoe zij werken aan de kwaliteit van vrijwillige inzet. Een greep uit de lessen uit het webinar: 

• Matching begint bij je vrijwilligers goed kennen

Een goede match begint met goed contact. Wat motiveert iemand? Waar krijgt iemand energie van? Welke talenten brengt iemand mee? En wat heeft iemand nodig om het werk goed te kunnen doen?

Khalil Chaït van vereniging Humanitas vertelt in het webinar hoe hij als coördinator veel aandacht besteedt aan de relatie met vrijwilligers. Hoe beter hij de vrijwilligers kent, hoe beter hij kan inschatten welke match past.

• Training helpt vrijwilligers goed voorbereid te starten

Bij Humanitas krijgen vrijwilligers ondersteuning via de Humanitas Academy. Nieuwe vrijwilligers volgen eerst een algemene training over de organisatie, de waarden en waar Humanitas voor staat. Daarna zijn er verschillende verdiepingstrainingen, afhankelijk van wat vrijwilligers nodig hebben.

Khalil Chaït van Humanitas over training:
“Vrijwilligers die beginnen krijgen een algehele training: wie zijn we, wat zijn onze waarden, waar zetten we ons voor in.”

• Evalueren helpt om vrijwilligers op de juiste plek te houden

Bij Stichting Al Amal is er elk jaar een evaluatiemoment met vrijwilligers. Daarin wordt besproken hoe het gaat, of iemand nog op de juiste plek zit en of iemand misschien iets anders wil doen binnen of buiten de organisatie.

Ook gebruikt de organisatie een jaarlijks tevredenheidsonderzoek. Omdat taal soms een drempel kan zijn, wordt er een moment georganiseerd waarop vrijwilligers hulp kunnen krijgen van vertalers bij het invullen.

Moira Schocher-Carlier van Stichting Al Amal over evaluatie:
“We hebben een jaarlijks tevredenheidsonderzoek, anoniem, met vragen hoe het loopt en of er dingen zijn die minder goed lopen.”

• Waardering maakt vrijwillige inzet zichtbaar

Stichting Al Amal besteedt ook bewust aandacht aan waardering. Bijvoorbeeld met een jaarlijks moment waarop medewerkers, stagiaires en vrijwilligers samen terugkijken op het afgelopen jaar en vooruitkijken naar het nieuwe jaar. En dan is er nog een jaarlijks uitje en een moment waarop ze de vrijwilligers in het zonnetje zetten en jubilea vieren.

Moira Schocher-Carlier over waardering:
“We doen een jaarlijks uitje, een moment van ontmoeting en verbinding.”

Gebruik de gesprekstool vrijwillige inzet

Wil je weten waar jouw organisatie staat? Ga met elkaar in gesprek over de kwaliteit van vrijwillige inzet binnen jouw organisatie. 

Met deze tool kijk je naar verschillende onderdelen van vrijwillige inzet, zoals matching, begeleiding, vaardigheden, behoud en diversiteit. Zo krijg je zicht op wat al goed gaat en waar je nog kunt verbeteren.