Geef ons vertrouwen en ruimte: we weten dat deze aanpak werkt
LaNSCO helpt mensen vanuit de bijstand hun eigen onderneming op te bouwen, met grote impact op hun leven en omgeving. Toch blijft structurele erkenning en financiering lastig, ziet Paul Leistra. ‘We doen unieke dingen en daar moeten we niet bescheiden over zijn.’
Volgende fase
‘De tijd van pionieren is voorbij en nu op naar de volgende fase.’ Het Landelijk Netwerk Sociaal Coöperatief Ondernemerschap (LaNSCO) bestaat sinds 2017 en moet zijn stem luider en vaker laten horen, zegt Paul Leistra, chef Inspiratie bij het netwerk. De ruimte die het programma Klaar voor de Toekomst bood, was erg welkom. Ruimte om na te denken. ‘Om even een stapje terug te doen, we zijn al een aantal jaar in vliegende vaart aan de gang. Maar wat is nu echt onze kern? De wereld is ondertussen ook veranderd, wij zijn veranderd. Het is tijd voor een herijking.’
Transitie
Tijdens het programma realiseerde de toenmalige directeur zich dat zij niet de juiste persoon voor die transitie was. ‘Ik ben van het pionieren, was haar conclusie. Dus we zijn in de afgelopen periode ook gewisseld van directeur. Die wisseling zorgde er natuurlijk ook voor dat we even pas op de plaats hebben gemaakt.’
Maar toch is dat achteraf heel waardevol gebleken, realiseert Paul zich. ‘Op het oog lijkt het misschien alsof er niets gebeurt, alsof we stil hebben gestaan, maar we hebben wel degelijk stappen gezet.’ Chinees bamboe, noemden de programmaleiders van Klaar voor de Toekomst dat. ‘Dat kan blijkbaar vijf jaar onder de grond groeien, zonder dat je het ziet en dan ineens: bam, komt alles omhoog. Dat gevoel heb ik nu.’
Vergelijkbare obstakels
Het was inspirerend om met andere organisaties ervaringen uit te wisselen. ‘We lopen allemaal tegen vergelijkbare obstakels aan. We constateerden bijvoorbeeld dat fondsen het de eerste twee, drie jaar prima vinden om een initiatief te ondersteunen, maar daarna? Dan moet je ook wel op eigen benen gaan staan. Dus om die volgende stap te maken, dat is heel lastig.’
‘We werken toch in het sociaal domein, de wereld van werk en inkomen is in transitie. Het systeem is niet per se ingericht om ons te belonen voor wat we doen. De erkenning van overheid en fondsen voor ons werk is er vaak wel, maar structurele ondersteuning blijkt lastig.’
Bescheiden
Paul denkt dat LaNSCO vaak te bescheiden is geweest over de eigen aanpak en meerwaarde. ‘We doen echt mooie dingen die niemand anders doet. Wanneer we iemand uit de bijstand kunnen laten ondernemen, dan brengen we zoveel teweeg. Als we onze verhalen delen, is de impact meteen duidelijk. Marketingtechnisch is dat ook slim én hard nodig.’
Juist de ruimte voor bezinning was voor Paul een grote meerwaarde van het verduurzamingstraject. ‘Als je in die ratrace zit van subsidies aanvragen en verantwoorden, dan kom je daar niet aan toe. We zijn nu echt een stap verder. We weten beter waar we staan, maar financieel blijft het bij ons nog steeds spannend. Ik denk dat sommige organisaties dat misschien beter doen dan wij.’
Meerwaarde
Als netwerkorganisatie is het volgens Paul ook de kunst om de achterban, de aangesloten initiatieven, betrokken en aangehaakt te houden. ‘Waar hebben zij behoefte aan, welke kennis of informatie? Onze lokale organisaties zijn druk met alle ballen die ze in de lucht moeten houden. Daarom moeten wij voortdurend laten zien wat onze meerwaarde is. Als een aangesloten initiatief tijd voor LaNSCO maakt dan haalt het daar meer uit dan wanneer ze dat op een eigen houtje doet.’
Ook de ontwikkelingen in de samenleving hebben hun weerslag op het werk van LaNSCO. ‘Nu de economie goed gaat en veel mensen zelf werk vinden, krijgen wij te maken met een doelgroep die nog verder van de arbeidsmarkt af staat, waar vaak van alles speelt in hun leven. Daarmee wordt ons werk ook complexer.’
Uitwisselen met fondsen
Paul had tijdens het programma wel meer willen samenwerken met de fondsen. ‘Natuurlijk is dat spannend, voor zowel de fondsen als de initiatieven. Dat vraagt ook commitment op heel veel lagen, maar dat had ik wel mooi gevonden. Tegelijkertijd denk ik dat het programma Klaar voor de Toekomst van het Oranje Fonds wel iets in gang heeft gezet in het hele veld.’
‘Ik ben trotser geworden op onze aanpak en mijn rol daarin. Ik hoop van daaruit dat partijen in gemeenteland meer vanuit vertrouwen met ons gaan samenwerken. Ik pleit voor meer speelruimte. Wij doen dit al bijna tien jaar en weten dat het werkt, geef ons dat vertrouwen en heb geduld. Als je een sociale corporatie start dan is het niet zo dat mensen binnen een jaar daar vliegend uitstromen naar betaald werk, de duurzame effecten zie je pas later. We hebben echt de kennis in huis om de talenten van mensen te kunnen aanboren. Neem ons dan ook serieus.’
Eigen rol
Persoonlijk heeft Paul ook stappen gezet. ‘We kregen ook coaching, die sessies heb ik samen met de nieuwe directeur gedaan en soms alleen. Daar heb ik zeker veel aan gehad. We hebben stilgestaan bij mijn positie binnen de organisatie. Wat pak je op en wat niet? Ik ben wel iemand die altijd wel ideeën heeft en ergens in springt. Die sessies hebben me meer duidelijkheid gegeven over mijn rol. Dit is mijn terrein, waar ik echt iets te vertellen heb. Hier heb ik wat toe te voegen. Dat vond ik heel waardevol.’
Over LaNSCO
LaNSCO verbindt, ondersteunt en versterkt sociale coöperaties door heel Nederland. We hebben een flinke groep mensen in de samenleving die willen werken maar waarbij, om wat voor reden dan ook, het niet lukt om een baan te vinden of zelfstandig te ondernemen.
Een sociale coöperatie biedt kansen aan degenen binnen deze groep die graag zelfstandig willen werken. Het is een plek waar ze zichzelf mogen zijn, kunnen leren, zich verder ontwikkelen en ondernemen zonder onzekerheid over inkomen.